www.iffo.nl

Koopwijzer: Camera's van 100 tot 30.000 euro
De markt is de afgelopen jaren overspoeld met digitale camera's. Van compact en goedkoop tot duur en niet te tillen. De keuze voor een camera of een camerasysteem is er daardoor niet makkelijker op geworden. Verwisselbare lenzen, of juist niet? Een relatief grote APS-C / micro-four thirds / volformaat sensor of liever een veel kleinere 1/2.3 inch sensor in een compactcamera? Gebruiksgemak of veel keuzemogelijkheden? Dit artikel helpt je op weg.

Voor we van start gaan.....
Een camerauitrusting kopen is bijna net zo persoonlijk als het aanschaffen van je garderobe. Wat voor de één een doorslaggevend argument is om iets te kopen, is voor de ander slechts bijzaak.
Smaken verschillen. Er is een markt voor roze leggings en voor roze camera's. Maar ook voor donkerblauwe pakken en zwarte camera's. Eigenschappen worden door iedereen anders gewaardeerd. De een vindt een spiegelreflexcamera lekker in de hand liggen, maar de ander vindt zo'n camera juist te groot en log. Sommige fotografen gaan er prat op dat hun fotouitrusting met meerdere professionele camerabody's en bijbehorende witte telelenzen niet te tillen is. Maar de meesten van ons moeten daar niet aan denken. Sommige camera's hebben zo veel knoppen, schakelaars en menu-opties dat er een boek ter grootte van de bijbel bijzit om je op weg te helpen. En toch worden ze verkocht als warme broodjes. Andere camera's hebben juist een sobere retro-look met zo min mogelijk knoppen en menu-opties. En ook die camera's worden in grote aantallen verkocht.
Ook koopkracht verschilt. Waar de één zonder blikken of blozen duizenden euro's neerlegt voor een nieuwe lens, zal de ander een paar honderd euro al een grote uitgave vinden voor een camera.
Valt er dan niks zinnigs over te zeggen? We doen, met het bovenstaande in ons achterhoofd, toch een poging. Waarbij, onafhankelijk van de prijs, het gewicht, de omvang en de technische mogelijkheden van een camera met name de beeldkwaliteit een doorslaggevend criterium blijft.

Minder dan € 500: "Veel waar voor je geld"

Doelgroep: Gelegenheidsfotografen, beginnende fotografen en ervaren fotografen die een tweede camera willen
Wensen: Eenvoudig te bedienen, compact, mooi (gelegenheidsfotografen), eventueel uit te breiden met extra lenzen (beginnende amateurs), compact & veelzijdige tweede camera (ervaren fotografen)

Mooi compact: Met name gelegenheidsfotografen zullen een compacte, mooi vormgegeven camera kiezen. De Sony Cybershot DSC-T77 (270 euro) ziet er uit als een glimmend metalen visitekaartje en is met 15 mm de dunste digitale camera met een aanraakscherm. De camera heeft een gouden "iF Product Design Award" gewonnen, kan aangesloten worden op HD-TV en is leverbaar in 5 kleuren. Wat wil je nog meer. Oh ja, je kan er ook nog foto's mee maken.
Gewoon compact: Velen zullen bij "mooi" eerder aan een goede beeldkwaliteit dan aan design denken. En een goede compactcamera zonder fratsen, hoeft niet duur te zijn. Met een 10 megapixel camera zoals de Fujifilm Finepix A100 (100 euro) of de Canon Powershot A480 (100 euro) maak je de mooiste foto's. Deze camera's zijn een goede keuze voor beginnende fotografen. Met name de Fujifilm Finepix A 100 heeft zo'n goede beeldkwaliteit, dat heel wat duurdere compactcamera's daar nog een voorbeeld aan kunnen nemen. De bediening en menustructuur van Canon camera's is intuitief en spreekt veel beginnende fotografen aan.
De Canon Powershot G11 (450 euro) is een mooie camera voor ervaren fotografen die een tweede camera kopen. De beeldkwaliteit van deze camera is erg goed voor een compactcamera, je kunt de gemaakte opnames als een RAW bestand opslaan en het aantal instelmogelijkheden op de Canon Powershot G11 doet niet onder voor de instelmogelijkheden van een spiegelreflexcamera. Persoonlijk zou ik overigens de voorkeur geven aan de onlangs uitgekomen Canon Powershot S90 (380 euro) boven de Canon Powershot G11. De S90 is compacter dan de G11, maar biedt vrijwel dezelfde functionaliteit tegen een lagere prijs. De beeldkwaliteit van beide camera's is goed genoeg voor een perfecte afdruk op A4 formaat.

Verwisselbare lens: Veel beginnende fotografen kiezen tegenwoordig voor een eenvoudige spiegelreflexcamera met een kitobjectief. Spiegelreflexcamera's hebben een sensor die veel groter is dan de sensor van een compactcamera, terwijl er ongeveer even veel miljoenen pixels op de sensor gepropt zitten. Daardoor zijn de pixels van een spiegelreflexcamerasensor veel groter dan de pixels van een compactcamerasensor. Met name bij hogere ISO instellingen zie je dat onmiddellijk terug in een betere kleurweergave en een betere signaal-ruis verhouding.
Bijna ieder merk biedt tegenwoordig een spiegelreflexcamera mèt lens voor onder de 500 euro. Voorbeelden zijn: de Nikon D3000 inclusief AF-S DX 18-55mm II zoomobjectief (350 euro), de Canon EOS 1000D inclusief een EF-S 18-55mm objectief (415 euro), de Pentax K-m met 18-55mm lens, Witte Editie (430 euro) of de Sony Alpha A230 met een Sony 18-55mm zoomlens (€ 339). Wat de body betreft, zul je je geen buil vallen aan de aanschaf van deze camera's. Het voelt misschien wat plastic aan, maar de sensor, processor en de sluiter zijn vaak precies dezelfde als die in duurdere camera's van hetzelfde merk verstopt zit. En deze 3 componenten bepalen naast de lens de beeldkwaliteit.
Maar de meegeleverde kitlenzen zijn niet zo lichtsterk en qua beeldkwaliteit geen echte toppers. Een voordeel van verwisselbare lenzen is, dat je een betere lens kan kopen zodra je de oude lens zat bent. Het kan zijn, dat je de voorkeur geeft aan een meer gespecialiseerde groothoek- of telelens. Maar het zou goed kunnen dat je uiteindelijk een betere beeldkwaliteit wilt. Bij zonnig weer kan je een objectief twee stops diafragmeren zonder bewogen foto's te krijgen. Maar bij slecht weer of in het donker breekt het je op dat de lens van een kitobjectief weinig lichtsterk is, terwijl de beeldkwaliteit zonder te diafragmeren te wensen over laat.
Als het budget het toelaat, zijn er voor een redelijke prijs betere en lichtsterkere lenzen te koop, zoals de Tamron SP AF 28-75MM F/2.8 XR Di LD Aspherical (300 euro) of de Sigma 50mm f/2.8 EX DG Macro (250 euro). Maar dan kom je wel boven de 500 euro uit voor een set van camera en body.

Mooi & Compact: Sony Cybershot DSC-T77 (achter) met cameracase (voor).

Minder dan € 2.500: "Niet goedkoop, maar dan heb je ook wat"

Doelgroep: Serieuze amateurs
Wensen: goede beeldkwaliteit, veelzijdigheid

In de prijsklasse tot 2.500 euro - het domein van de serieuze amateurfotograaf - zullen de meesten kiezen voor een spiegelreflexcamera. Keuze te over. Wie kiest voor een betaalbare body met een APS-C sensor, heeft een uitgebreide keuze (Nikon D90, Canon 7D, Sony Alpha 380, Pentax K10D, om maar wat te noemen). Om vervolgens nog voldoende geld over te houden voor een paar mooie lenzen. De eerder genoemde Tamron SP AF 28-75MM F/2.8 XR Di LD Aspherical (300 euro), de Sigma 50mm f/2.8 EX DG Macro (250 euro) of de Tamron 70-200mm f/2.8 Di LD IF Macro SP AF (600 euro) zijn allemaal verschrikkelijk goed en te koop in meerdere vattingen.
Wie kiest voor de beste beeldkwaliteit in deze prijsklasse, gaat voor een body met een volformaat sensor, zoals de Canon EOS 5D MkII (body: 1.650 euro), of een Nikon D700 (body: 1.650 euro). Maar dan houd je niet zo heel veel geld meer over voor een goede lens. En bij camera's met een vol formaat sensor is de keuze voor een lens veel kritischer dan bij een camera met APS-C sensor. Qua beeldkwaliteit en lichtafval in de hoeken vallen veel objectieven die op APS-C formaat nog top waren, plotseling door de mand. Een qua beeldkwaliteit perfecte metgezel voor de Canon EOS 5D MkII is de Canon EF 70-200/4.0 L USM (480 euro).

Compact: De grootste verrassing, maar ook de grootste belofte voor de komende jaren, op het terrein van de serieuze amateurfotograaf is het micro four thirds formaat. Dit type camera, dat is geintroduceerd door Olympus en Panasonic, maakt van een relatief grote 4/3 sensor gebruik.
Maar omdat een micro 4/3 camera geen spiegel voor de sensor heeft zitten, zit het objectief veel dichter bij de sluiter. Dat heeft tot gevolg dat zowel de camera als de lenzen ongeveer 30 % compacter en 50% lichter zijn dan een spiegelreflexcamera met hetzelfde type lens. Op dit moment zijn er nog niet heel veel lenzen te koop voor het micro four thirds formaat. Via een adapter kan je ook een four-thirds lens op een micro four thirds body aansluiten. Maar dan ben je wel je autofocus kwijt. Toch is een Olympus PEN EP-2 (900 euro) met een adapter (200 euro) en een Olympus 50mm f/2 Zuiko Digital Macro (450 euro) een combinatie om qua beeldkwaliteit je vingers bij af te likken. Deze combinatie komt overeen met een spiegelreflexcamera met een 100 mm f2 lens.
Wie geen hoge ISO instellingen hoeft, maar op zoek is naar ragscherpe beelden tot in de hoek, koopt een Panasonic Lumic GF1 (500 euro) met een Panasonic Lumix G 20mm F1.7 ASPH pancake lens (350 euro). Deze verderlichte (body: 285 gram & lens: 1 ons) combinatie verslaat heel wat duurdere spiegelreflexcamera's qua beeldkwaliteit. Zien is geloven.

Top of the Bill: Meer dan € 5.000: "Veel geld voor je waar"

Doelgroep: Professionele fotografen of gefortuneerde, ambitieuze amateurs
Wensen: Beeldkwaliteit zonder compromissen

Voor wie alleen het beste goed genoeg is, terwijl geld geen rol speelt, die zal tevreden zijn met het huidige camera aanbod. Meest voor de hand liggende keuze is natuurlijk een professionele spiegelreflecamera met een vol-formaat (24 x 36 mm) sensor met meer dan 20 megapixels. Voor wie (natuur, paparazzi of sport) foto's wil maken met lichtsterke (F2, F2.8) telelenzen (200 mm of hoger) is de spiegelreflexcamera zelfs de enig mogelijke optie in de Top of the Bill klasse.

Spiegelreflex: Misschien wel de beste spiegelreflexcamera van dit moment is de Nikon D3x, met een 24,5 megapixel volformaat sensor voor een prijs van 6.000 euro (body only). Een dergelijke camera komt alleen tot zijn recht in combinatie met de allerbeste lenzen. Gelukkig maakt Nikon die ook. De Nikon 24-70mm f/2.8G IF-ED AF-S Nikkor (1400 euro) heeft een uitstekende resolutie over het hele zoombereik. Zoals vele groothoeklenzen heeft ook deze Nikon wat last van vertekening en chromatische aberratie in de hoeken. Maar wie de moeite neemt om achteraf de chromatische aberratie en vervorming te corrigeren in Lightroom of Photoshop, zal dolgelukkig zijn met de Nikon 24-70mm f/2.8G IF-ED AF-S Nikkor. De nieuwe Nikon AF-S VR 70-200mm f/2.8G ED-IF VR II (2100 euro) hoort qua beeldkwaliteit zeker bij deze camera. En omdat deze camera ook goed presteert bij hogere ISO instellingen, zal een grote telens zoals een Nikon AF-S VR 300mm f/2.8G IF-ED (4750 euro) of een Nikon AF-S VR 200-400mm f/4G IF-ED (5.500 euro) in combinatie met de Nikon D3x tot mooie plaatjes leiden. Want als je je deze camera kunt veroorloven, kan een reisje naar de Masai Mara in Kenia er ook nog wel vanaf.

Als je minder waarde hecht aan hoge ISO instellingen of aan een zware professionele camerabody, heeft Sony een - voor de Top of the Bill klasse - goedkoop, maar kwalitatief ook zeer aantrekkelijk aanbod. Sony heeft de A900 ( 2.000 euro) bestemd voor de Top of the Bill klasse. Maar voor 1650 euro koop je een Sony A850 body met een 24, 6 megapixel vol-formaat sensor, die minstens zo goed is. Deze - in vergelijking met Canon en Nikon - goedkope body zorgt er voor dat je veel geld overhoudt voor de aanschaf van de allerbeste lenzen. Zoals bijvoorbeeld een Zeiss ZA Vario-Sonnar T* 24-70mm f/2.8 SSM (1500 euro) en een Sony 70-200mm f/2.8 SSM G (eveneens 1500 euro). Qua beeldkwaliteit komt scoort deze set erg hoog, maar qua prijs dreigt deze combi buiten de Top of the Bill klasse te vallen. Om toch nog boven de 5000 euro uit te komen, zal je er nog een lichtsterk of groothoek objectief bij moeten kopen. Van de prestaties van deze lenzen zijn nog weinig testrapporten verschenen, maar aantrekkelijke kandidaten lijken de Sony 16-35mm f/2.8 Carl Zeiss Vario-Sonnar T* SAL-1635ZA (1475 euro), de of de Sony 85mm f/1.4 Carl Zeiss Planar T* SAL-85F14Z (1100 euro).

Compact: Als je niet over straat wil lopen met een forse spiegelreflexcamera met grote lenzen, dan is er in de Top of the Bill klasse eigenlijk maar één alternatief: een meetzoekercamera van Leica. Een meetzoekercamera heeft geen spiegel voor de sensor zitten, waardoor het objectief veel dichter bij de sluiter zit. Dat heeft tot gevolg dat zowel de camera als de lenzen compacter zijn dan een spiegelreflexcamera met bijbehorende lenzen. En dat scheelt niet alleen in omvang, maar ook fors in gewicht.
De Leica M9 (zie: CM 125 voor de test) biedt "maar" 18 megapixels voor 5.500 euro (body only). Toch levert deze camera in combinatie met de kwalitatief hoogwaardige Leica en Carl Zeiss lenzen foto's op die qua beeldkwaliteit (met name de resolutie) niet onderdoet voor 25 megapixel spiegelreflexcamera's van Canon, Sony en Nikon. De compacte lenzen van Leica scoren in de uiterste hoeken vaak beter dan gerenommeerde lenzen voor spiegelreflexcamera's, met name bij groothoeklenzen.
Qua signaal/ruis verhouding verliest de (Kodak) CCD sensor in de Leica het bij de hogere ISO instellingen van CMOS sensoren in de Canon 1D Mk3 en de Nikon D3X. Ook het dynamisch bereik van de Leica CCD is minder dan van de Canon en Nikon CMOS sensoren. Maar in de meeste gevallen zal je het verschil niet opmerken.

Voor wie gewend is om met een spiegelreflexcamera te werken, zijn er een paar dingen die je je goed moet realiseren voordat je een Leica aanschaft: Een Leica heeft geen autofocus; je stelt scherp door in de meetzoeker te kijken die linksboven op de camera zit. En omdat je voor het scherpstellen niet door de lens kijkt, maakt dat een meetzoekercamera eigenlijk ongeschikt is voor zowel groothoeklenzen als telelenzen. Voor groothoeklenzen kan je als noodoplossing voor een paar honderd euro een optische zoeker kopen die je op de flitsschoen monteert. Voor een meetzoekercamera is een 90 mm telelens eigenlijk wel de maximum brandpuntsafstand. En dan nog alleen nadat je een voor 300 euro apart verkrijgbaar loupje op de zoeker hebt geschroefd. Leica had deze problemen kunnen voorkomen door Liveview en/of een electronische zoeker (EVF) aan te bieden, zoals in het Micro Four Thirds formaat.
Ben je gecharmeerd van een compacte camera met verwisselbare lenzen met een hoge kwaliteit, maar heb je moeite met een meetzoeker? Of wil je telelens of groothoekopnames maken met een compacte camera zonder paralelax? Overweeg dan de aanschaf van een Micro Four Thirds camera.
Toch is iedere fotograaf die met een M9 en een paar objectiefjes zoals een Carl Zeiss ZM 25mm F/2.8 T* Biogon (minder dan 900 euro) en een Leica Elmar-M 1:3.8/24mm ASPH (minder dan 1.800 euro), als het budget het toelaat nog aangevuld met een Leica APO-SUMMICRON-M 90 mm f/2 ASPH (2.700 euro)) een gelukkig man die met mooie plaatjes thuiskomt. Al zou ik zelf toch ook niet zonder angst om beroofd te worden met deze camera over straat te gaan. Maar dat geldt voor alle camera's uit de Top of the Bill klasse.

Mag het ietsje meer zijn? Middenformaat:
Voor digitale camera's geldt: hoe groter de sensor, des te makkelijker het wordt om een hoge signaal ruis verhouding, een goede kleurweergave en een hoog dynamisch bereik waar te maken. Waar we het tot nu toe hadden over de Top of the Bill klasse, zou je hier nisschien zelfs wel over eenOver the Top klasse kunnen spreken.
Door te kiezen voor een Phase One P65 Plus achterwand, voorzien van een 40.4 x 53.9mm CCD sensor met 60,5 megapixels (€ 32.000, incl. 80 mm f2.8 objectief) geef je te kennen dat alleen de allerhoogste kwaliteit voor jou voldoende is.
Maar voor wie een middenformaat camera met een losse achterwand wat onhandelbaar vindt, biedt Leica sinds kort een oplossing: de Leica S2 heeft een 37-megapixel CCD sensor van 30 x 45 mm (€ 19.000, excl. objectief) en ziet er uit als een uit de kluiten gewassen spiegelreflexcamera.