Dekking en Contrast

Dekking en contrast zijn twee belangrijke basisbegrippen aan de hand waarvan je de technische kwaliteit van een afdruk kunt bespreken. In Photoshop zijn dekking en contrast eenvoudig aan te passen met behulp van niveaus of curves.

Belichting

De belichting van de sensor is een allesbepalende stap in de fotografie. Zonder belichting geen foto. Overbelichting verpest je foto. Een goed belichte foto is net als een dirty mind, "a joy forever". Meestal maakt de camera in de programmastand al een goed belichte foto. Maar er zijn uitzonderingen: bijvoorbeeld een artiest die in een spotlight staat in een verder donker theater. In een dergelijk geval zal de camera in programmastand overbelichten. Een lichtmeter van een camera gaat uit van een 18% grijswaarde. In sommige situaties levert dat een onderbelichte foto op (sneeuwfoto met grijze sneeuw). In andere situaties een overbelichte foto (zwarte camera tegen een zwarte achtergrond die grijs blijkt te zijn in de foto).

Techniek: Film vs Digitaal

Conventionele fotografie maakt razendsnel plaats voor digitale fotografie. In feite maken bijna alle gebruikers van een analoge camera al gebruik van digitale technieken. Afdrukcentrales scannen negatieven en dia's in om er daarna een afdruk van te maken. Toch zweren sommige fotografen nog bij de scherpte van films, waarvan de kwaliteit beter zou zijn dan van de beste digitale camera. Misschien is dat waar als je een afdruk laat maken bij een professioneel vaklab waar je zeker weet dat het negatief of de dia niet (of met een scanner van tienduizenden euro's) wordt ingescand. Maar ook veel vaklaboratoria scannen printwerk eerst in. Waarschijnlijk voldoen digitale camera's qua scherpte, kleurechtheid, dynamisch bereik en veelzijdigheid aan de eisen van de meeste fotografen. Voor hen biedt digitale fotografie veel voordelen:

Purple fringe, blooming

Op deze pagina site wordt Purple Fringing of Blooming besproken. Dit is een storend verschijnsel ("artefact") dat wordt veroorzaakt door de sensor van de digitale camera. Een voorbeeld van purple fringe vind je in de bovenste afbeelding van reflecties in het water (genomen met een Canon Powershot S 50). Om het effect beter te zien, kan je op de bovenste foto klikken.

Een ander artefact dat vaak wordt geassocieerd met, maar dat wordt veroorzaakt door de lens, is het zogenaamde chromatische aberratie.
In tegenstelling tot chromatische aberratie, dat voornamelijk aan de randen van de afbeelding voorkomt, kan blooming of purple fringe overal in de foto voorkomen, waar er abrupte licht/donker overgangen zijn. Echt duidelijke voorbeelden vind je bij een test van een Sony camera op DP-review. Op DP-review vind je ook een toelichting op blooming en op purple-fringing.

Scherptediepte

Scherptediepte ("Depth of Field") is een gebied op een foto die scherp wordt afgebeeld. De scherptediepte wordt bepaald door de afstand tot het punt waarop je hebt scherp gesteld, het diafragma en de brandpuntsafstand van je lens en de grootte van de uiteindelijke afdruk:

• Hoe kleiner de brandpuntsafstand, hoe groter de scherptediepte
• Hoe kleiner het diafragma (hoe hoger F), hoe groter de scherptediepte
• Hoe kleiner de sensor (compact digitale camera's!), hoe groter de scherptediepte
• Hoe verder het onderwerp, des te groter de scherptediepte
• Hoe kleiner de afdruk van een foto, des te groter de scherptediepte

Stof op sensor verwijderen

Digitale spiegelreflexcamera's zijn gevoelig voor stof op de sensor. Je kan het stof verwijderen, met bijvoorbeeld een sensor brush. Het stof kan op de sensor terechtkomen bij het wisselen van een lens. Je zult dit niet meteen zien aan de foto's die je maakt, maar met name in egale vlakken, zoals een egale grijze of blauwe lucht, ga je op den duur vlekken zien die veroorzaakt worden door stof op de sensor. Bij een klein difragma zal je dat eerder zien dan bij een grot diafragma.

Het goede nieuws is dat je eenvoudig zelf kunt bepalen of het nodig is om het stof te verwijderen. Het slechte nieuws is, dat je daar zeer voorzichtig bij te werk moet gaan.